70-lecie wyzwolenia Tobruku

Twierdza Tobruk w północnej Afryce oblężona została w dniu 11 kwietnia 1941r. przez wojska "Osi". Broniła jej początkowo australijska 9 Dywizja Piechoty gen.Leslie Morsheada, killka brytyjskich pułków artylerii i brygada czołgów.  Załoga twierdzy liczyła 36 tys. ludzi - dysponowano 120 czołgami, 76 działami plot., arylerią polową i przeciwpancerną.

Po dwumiesięcznej walce Dywizji, rząd australijski domagał się wycofania swoich wojsk z twierdzy.

W miejsce Australijczyków wprowadzono brytyjską 70 Dywizję Piechoty i za zgodą gen. Sikorskiego - polską Samodzielną Brygadę Strzelców Karpackich, dowodzoną przez gen. St.Kopańskiego. W dniach 18-25 sierpnia 1941 r. przerzucono bygadę w siedmiu nocnych konwojach z portu Aleksandria do Tobruku. Brygada dotarła bez strat do miejsca przeznaczenia - stan jej to 288 oficerów i 4777 szeregowych. Polakom wyznaczono najtrudniejszy odcinek obrony - szczególnie atakowany przez oblegających. W Brygadzie walczył m.in. Pułk Ułanów Karpackich, dowodzony przez mjr. Władysława Bobińskiego  i Karpacki Pułk Artylerii, dowodzony przez ppłk.Stanisława Gilewicza. W dniu 12 i 13 maja 1941 r. jednostkę wizytował gen. Władysław Sikorski. Twierdza była nieprzewanie bombardowana i ostrzeliwana przez oblegających. W końcu listopada obrońcy rozpoczęli walki zaczepne skierowane na przerwanie oblężenia.

Pierwszy ważny wyłom w dniach 9-10 grudnia wykonali Polacy, zdobywając zaciekle bronione wzgórze Medauar. Polacy poszli dalej, zdobywając Acromę. Samodzielna Brygada utraciła 109 poległych, 400 rannych i klikuset chorych. Po wyczerpujących walkach w północnej Afryce, SBSK wycofana została do Palestyny i przeszła pod dowództwo gen. Wł. Andersa - w dniu 3 maja 1942 r. na jej bazie powstała 3. Dywizja Strzelców Karpackich pod dowództwem gen. Stanisława Kopańskiego.

Na koszalińskim cmentarzu spoczywa dwóch bohaterów z Tobruku i Monte Cassino - Julian Wilczek i Edward Jakub Gurtler.

Notki zamieszczam w Galerii "Monte Cassino" na Portalu Historycznym Koszalina  www.przyjaciele.koszalin.pl