Rozsławiajac Koszalin

W poszczegolnych galeziach czy to polityki, czy filmu, muzyki oraz rozrywki czy w koncu sportu mamy swoich przedstawicieli, ktorzy zaistnieli na arenie krajowej, a takze miedzynarodowej.

 Jednym z najbardziej znanych koszalinian jest Rudolf Julius Emanuel Clausius - niemiecki fizyk; jeden z tworcow zasad termodynamiki. Urodzil sie 2 stycznia 1822 w Koszalinie. Zmarl 24 sierpnia 1888 w Bonn. W roku 1759, 24 sierpnia na swiat w Koszalinie przyszedl Ewald Christian von Kleist. Pruski pisarz byl jednym z przedstawicieli Oswiecenia w literaturze. Zmarl 24 sierpnia 1759 we Frankfurcie nad Odrą.

 Przez 3 lata (1730-1733) mieszkal w Koszalinie Theophil Andreas Volckmar, również jako Theophilus Andreas Volckmar (urodzil sie  w Szczecinie w roku 1684, zmarl w 1748 tamże). Byl slynnym niemieckim kompozytorem i organista epoki baroku.

 1 wrzesnia 1597 roku urodzil się w Koszalinie syn miejscowego pastora Johannes Micraelius. Był on niemieckim teologiem, poeta i historykiem. Zmarl w grudniu 1658 roku w Szczecinie.

 Wsrod osob wspolczesnych zwiazanych z Koszalinem sa miedzy innymi: Edward Żentara (urodzil sie 18 marca 1956 roku w Sianowie) - polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny oraz reżyser. W 1975 roku po raz pierwszy występował na scenie Teatru Propozycji Dialog w Koszalinie w benefisowym przedstawieniu 'Aktor'. Skoro juz jestesmy przy telewizji nalezy wymienic rowniez osoby Niny Terentiew, dziennikarki , prezenterki telewizyjnej, wieloletniej szefowej TVP2 oraz dyrektorki programowej TV Polsat, urodzona 14 marca 1946 roku w Warszawie. Pierwszą pracę dziennikarską podjęła w 1970 w Polskim Radiu Koszalin. Kontrowersyjny Kuba Wojewodzki - dziennikarz muzyczny i radiowy, publicysta, perkusista, satyryk i w koncu showman urodzil sie 2 sierpnia w Koszalinie. Dzis podobno niechetnie przyznaje sie do swego pochodzenia, ale to juz jest temat na zupelnie inny rozdzial. Malo kto chyba wie, ze znany dobrze koszalinskiej spolecznosci Jupi Podlaszewski - aktor i rezyser jest tworca pantonimy. Byl rowniez zalozycielem i redaktorem naczelnym lokalnej TV 'Bryza'.

 Polski aktor, scenarzysta i rezyser urodzony w 1968 roku w Koszalinie Bartosz Brzeskot jeszcze nie tak dawno byl liderem krakowskiej 'Grupy Rafala Kmity. Jest rezyserem filmu pt.: ' Nie ma takiego numeru' , za ktorego dostal nagrode Grand Prix.

 W latach 1959 - 65 z koszalinskim Teatrem Dramatycznym wspolpracowal jako rezyser Jan Biczycki, rowniez aktor i wykladowaca. Urodzil sie w 1931 roku w Katowicach, a zmarl prawie 65 lat pozniej w Monachium. Innym znanym aktorem, ktory pochodzi z Koszalina jest Mariusz Bonaszewski. 45-letni dzis absolwent Panstwowej Wyzszej Szkoly Teatralnej w Warszawiezajmowal sie praca w teatrze, filmie, telewizji i radio. Byl rowniez aktorem dubbingowym.

 19 wrzesnia 1965 roku urodzil sie w koszalinie znany dzis dziennikarz i komentator sportowy Piotr Debowski, ktory ukonczyl Technikum Elektronizne w Grodzie nad Dzierzecinka. Studia rozpoczal na wydziale elektroniki Politechniki Szczecinskiej i tam tez rozpoczal prace w radio 'As' oraz TVP Szczecin. Od stycznia 1998 roku pracuje w Redakcji Sportowej TVP1. Dotychczas jako sprawozdawca TVP relacjonowal przebied czterech Igrzysk Olimpijskich: w Sydney'2000, Atenach'2004, Turynie'2006 i Pekinie'2008. Komentowal rowniez mecze Ligi Swiatowej polskich siatkarzy,a takze siatkarskich Mistzostw Swiata i Europy. Ciekawostka moze byc fakt, iz podczas edukacji w koszalinskim Technikum Elektronicznym Piotr Debowski byl solista zespolu Dolo.

 Jesli jestesmy przy muzyce warto tutaj wspomniec o Kasi Cerekwickiej, koszalinskiej wokalistce urodznej 17 marca 1980 roku. Uczeszczala do Technikum aamochodowego w swoim rodzinnym miescie, a juz w wieku 17 lat wgrala 'Szanse na Sukces' spiewajac piosenke Ewy Bem. Wystepowala na Festiwalu Polskiej Piosenki w Opolu oraz w Operze Lesnej w Sopocie. Jest rowniez posiadaczka kilku nagrod w dziedzinie muzyki. Nie mniej utytulowanym muzykiem jest 'Dzielna z Mielna' czyli Reni Jusis, a wlasciwie Renata Juis - Makowiecka, urodzona 29 marca 1974 r. w Koninie. Wokalistka, autorka tekstow, muzyki i producentka nagran wychowywala sie w Mielnie wystepujac na scenie od najmlodszych lat. W wieku 7 lat rozpoczela nauke w Zespole Szkol Muzycznych im. Grazyny Bacewicz w Koszalinie. W 1993 roku wystepowala na deskach Baltyckiego Teatru Dramatycznego w musicalu 'Fatamorgana' To wlasnie wtedy osoba Reni zainteresowal sie Yaro; producent oraz koszalinski muzyk, ktory pozniej probowal swoich sil na polskiej scenie rapowej. Poczatkowo Yaro i Jusis nawiazali wspolprace. Jednak nie trzeba bylo dlugo czekac na pierwszy solowy album wokalistki. I w roku 1998 przy wspolpracy z Yaro pojawila sie na polkach solowa plyta Reni Jusis pt.: 'Zakrecona'. Jest to miks muzyki funk i hip hopu, ktory w 1999 roku zdobyl 3 nagrody rodzimego przemyslu fonograficznego - Fryderyki: za Debiut Roku, Przeboj Roku oraz Album Roku Rap/HipHop.

 Pomimo sukcesu z roznych przyczyn zakonczyla sie wspolpraca Reni Jusis i Yaro, a wlasciwie Jaroslawa Plocicy. Ten myzyk i producent muzyzny przyszedl na swiat 18 kwietnia 1970 roku w Poznaniu. Od najmlodszych lat Yaro probowal swych sil w muzyce. Kariere rozpoczal grajac w zespole The Pillows, ale tak naprawde stal sie popularny w 1997 roku wydajac album pt. 'Jazda', na ktorym jest m.in. utwor jakze popularny w tamtych czasach 'Rowery Dwa'.

 Yaro współpracował również miedzy innymi z Liroyem i Kasia Klich, poznaniaka urodzona w 1973 roku, która przez 5 lat mieszkala w Koszalinie. Jest znana wokalistka popowa, absolwentka akademii muzycznej w Katowiach. W 2002 roku zdobyla ‘Fryderyka’ w kategorii ‘ nowa twarz fonografii’ za wydanie swojego pierwszego singla ‘Lepszy model’.

 Od wielu lat na scenie polskiego hip hopu znajduje się znany koszaliński raper Onil, właściwie Grzegorz Oniszczuk. Już w 1992 roku zaczal pisac swoje pierwsze teksty by po kilku latach można było go spotkac z mikrofonem na scenie. Pierwsze jego profesjonalne nagranie pojawilo się w roku 1998, przy którym współpracował m.in. z Kostkiem, pochodzącym z Koszalina Dj – uwazanym za jednego z lepszych lepszych kraju. W tym okresie Onil poznal również Yaro, z którym zawiązał mala wspolprace. Pozniej jeszcze Onil wystąpił gościnnie u Liroya w kawałku ‘Impreza’ na plycie ‘Dzien Szakala’.

  W 2006 roku wraz z innym znanym koszalińskim raperem ‘Maja’ liderem grupy ‘4xP’ założyli Zorganizowana Grupe Rapowa, która rok pozniej wlasnym nakładem finansowym wydala plyte ewidentnie promując miasto Koszalin i nadmorska okolice. Obaj raperzy uważają się za ludzi silnie związanych z Koszalinem. W roku 2007 ‘Maja’ skomponowal ‘na predce’ skomponowal kawalek zaadresowany do Prezydenta Miasta Koszalina Miroslawa Mikietynskiego, w którym prosi go o pomoc w ratowaniu zasłużonego nie tylko dla koszalińskiej pilki noznej klubu KS Gwardia. Należy przypomniec, ze był to dramatyczny okres dla koszalińskiego futbolu, o którego istnienie walczyli nie tylko kibice Gwardii, ale tez koszalinska społeczność. Utworem swym 4P w dużym stopniu przycznil się do uratowania gwardyjskiego klubu.

 Wielu koszalińskich sportowcow, szczególnie pilkarzy Gwardii zapisalo się w kartach krajowej i międzynarodowej historii. Bodaj najwieksza kariere wśród futbolistow klubu z Falata 34 zrobil Mirosław Okonski. Urodzil się 8 grudnia 1958 roku w naszym miescie. Był uczniem Szkoly Podstawowej nr 13 przy ulicy Rzemieślniczej. Uwazany za jeden z największych talentow w polskiej pilce noznej był wychowankiem Gwardii Koszalin. Swoje sukcesy swiecil grajac w Lechu Poznan i Legii Warszawa, a nastepnie w niemieckiej Bundeslidze jako zawodnik Hamburger’a SV. Tam tez był bardzo popularny wśród niemieckich kibicow. W 1989 roku wyjechal do Grecji, gdzie gral dla stoleznego AEK, a pozniej w Korintos. Po powrocie do kraju u schyłku kariery grywal jeszcze w chwile miedzy innymi w Lechu, Olimpii Poznan, by wiosna 1997 roku powrocic na stadion macierzystego klubu im. Stanislawa Fagasa. W latach 1977-87 rozegral 29 meczow w narodowej reprezentacji Polski zdobywając 2 bramki.

 Nieżyjący już znany wszystkim wieloletni trener i działacz pilkarski miał pod swoja opieka wielu gwardyjskich pilkarzy, z których czesc kontynuowala kariery w klubach ligi polskiej i zagranicznych. M.in. Mirosław Trzeciak , urodzny w Koszalinie 11 kwietnia 1968 roku. Występował jako napastnik najpierw najpierw Gwardii, z której trafil do poznańskiego Lecha, z którym triumfowal jako Mistrz Polski oraz zdobywca Pucharu i Suerpucharu. Sezo 1994-95 spedzil bez sukcesow w szwajcarskim Young Boys Berno by wrócić do Lecha na jeden sezon i w koncu ponownie wyemigrowac, tym razem do Izraela (Maccabi Tel Awiw). Awiz roku 1996 ponownie wrócił do polskiej ekstraklasy jako zawodnik lodzkiego KS-u, z którym w roku 1998 zdobyl Mistrzostwo Polski. Ostatnie lata karery poswiecil na gre w lidze hiszpańskiej (Osasuna Pampeluna i CP Ejido). W reprezentacji Polski w latach 1991-2000 rozegral 22 meze i zdobyl 8 goli. Od kwietnia 2007 roku jest wiceprezesem zarządu Legii Warszawa na stanowisku Dyrektora ds. Rozwoju Sportowego.

 Innymi koszalińskimi zawodnikami, którzy zapisali się dziejach futbolu byli: Piotr Rzepka, urodzony 13 wrzesnia 1961 roku w Koszalinie. Wychowanek miejscowej Gwardii przez prawie dekade z powodzeniem grywal na boiskach polskiej ekstraklasy jako zawodnik Bałtyku Gdynia. Nastepnie zanim zdążył wyemigrowac do Francji (S.C. Bastia, EA Guingamp, AC Ajacio) zagral jeden sezon w barwach zabrskiego Gornika. Natomiast po powrocie do kraju w 1997 r. zostal pilkarzem Arki Gdynia. Pozniej jeszcze przez kilka lat gral amatorsko w mniejszych klubach.

 Dzis zajmuje się trenerka, mieszka w Gdyni i opekuje się zespolem seniorow tamtejszego Bałtyku. W reprezentacji Polski rozegral 7 meczow, strzelając jednego gola. W 1980 roku wraz z mlodziezowa reprezentacja naszego kraju zdobyl wicemistrzostwo Europy.

 W europejskiej Lidze Mistrzow miał zaszczyt grac Grzegorz Lewandowski, wychowanek Zawiszy Grzmiaca, a nastepnie w latach 1987-89 pilkarz Gwardii. Urodzony 1 wrzesnia w Szczecinku jako pomocnik stołecznej Legii z powodzeniem sobie radzil w trakcie rozgrywek najbardziej prestiżowej ligi europejskiej. Z Legia ponadto zdobyl w kraju wszystko co mogl. A zatem Mistrzostwo, Puchar i Superpuchar. Zanim trafil do Legii zdążył rozegrac 3 sezony w Wisle Krakow oraz runde jesienna w hiszpańskim CD Logrones. W sezonie 1996/97 gral we francuskim SM Caen by w koncu wrócić do kraju i zagrac w Poloni Warszawa, Zagłębiu Lubin, RKS Radomsko i Hutniku Krakow. W sezonie 2002/03 ‘Lewy’ wrócił do Gwardii. Dzis jest trenerem Regi Trzebiatow. W kadrze zagral w 5 meczach, a było to w latach 1993-96.

 Wychowankiem Bałtyku Koszalin, a pozniej przez krotki okres również pilkarzem KS Gwardia jest pilkarz Slaska Wrocław Sebastian Mila. Urodzony 10 lipca 1982 roku w Koszalinie pomocnik rozegral dotychczas 28 spotkan reprezentacyjnych, reprezentacyjnych których zdobyl 6 goli.

 Najwyższy, bardzo dobry poziom prezentowal w latach 2002-2005 podczas gry w barwach Dyskobolii Grodzisk Wlkp., z która w rozgrywkach Pucharu UEFA powaznie przyzynil się do wyeliminowania takich zespołów jak Herta Berlin i Manchester City. Fakt ten pozwolil mozniejszym klubom w Europie zwrocic na niego uwage. Trafil do Austrii Wiedeń Wiedeń tam zaczely się jego problemy, a kariera legla w gruzach, gdyz nie zdobyl uznania trenera i zazwyczaj siedział na lawce rezerwowych lub trybunach.

Początki w klubie Mila miał duzo lepsze. I tak na przykład w ćwierćfinale PUEFA strzelil wazna bramke wloskiej Parmie. Pozniej sloneczna Italie zamienil na zimna Norwegie, gdzie krotko gral w Valerendze Oslo. W koncu wrócił do kraju już jako zawodnik LKS Lodz, a aktualnie jest podstawowym graczem Slaska Wrocław, Wrocław ktorym ciezko pracuje nad powrotem do wysokiej formy.

 W reprezentacjach młodzieżowych zdobyl mistrzostwo Europy (U-18/2001) i wicemistrzostwo Starego Kontynentu (U-16/1999). W kadrze strzelil 6 goli w rozegranych do tej pory 28 meczach (2003-2006).

 Kolejnymi znanymi koszalińskimi pilkarzami, którzy poczuli smak większej lub nawet wielkiej pilki sa: Dariusz Placzkiewicz, który grajac jako bramkarz Miedzi Legnica w meczu z AS Monaco w nie istniejacym już Pucharze Zdobywcow Pcharow obronil rzut karny wykonywany przez samego Jurgena Klinsmanna. Janusz Studzinski, ktory przez większość kariery był solidnym obronca Pogoni Szczecin, Robert Dymkowski, który również kariere w wielkiej pilce zaczynal w szczecińskim klubie, a nastepnie wyemigrowal do greckiej ekstraklasy jako zawodnik PAOK Saloniki. Powrocil do kraju w 1997 r. i gral w ponownie w Pogoni oraz Widzewie i Arce.

 Dobry poziom na arenie krajowej prezentowali: Artur Bugaj, Mariusz Niewiadomski, Arkadiusz Gosik, Rafal Janus, Roman Klasa, Janusz Makowski, Mirosław Dragan, Mariusz Rosiak, Krzysztof Smolinski czy Ryszard Szpakowski.

 Dzis moglibyśmy pomarzyc o tym by mieć takich pilkarzy, którzy zapewne rodza się z talentem, ale brakuje pieniędzy pieniędzy i tych, którzy owe talenty oszlifowaliby.

(Do tematu koszalińskiej pilki noznej zapewne jeszcze powroce , ale w innym , specjalnie temu poswieconym miejscu…).

 Sport w naszym miescie to nie tylko pilka nozna. W drugiej polowie lat 80-tych minionego wieku wiele emocji serwowali swoim kibicom koszykarze AZS-u, którzy swietnie radzili sobie w silnej koszykarskiej ekstraklasie. Liderem był znany wszystkim Leszek Dolinki, w latach 1988-90 dwukrotny krol strzelcow. Był w członkiem olimpijskiej kadry w Moskwie, 1980 roku.

 Innym znanym koszykarzem rodem z Koszalina był Dariusz Zelig, siedmiokrotny mistrz Polski w barwach Slaska.

 Skoro już blisko Igrzysk jesteśmy warto wspomniec, ze Koszalin w ostatnich 35 latach w kolejnych zawodach reprezentowany był 11 razy przez 9 zawodnikow. A byli to: Marian Talaj (judo) – Monachium’1972 i Montreal’1976, gdzie wywalczyl brazowy medal; Marian Standowicz (judo) – Montreal’76; wspomniany Leszek Dolinski w Moskwie’80; Andrzej Radomski (zapasy) – Seul’88 i Barcelona’92; Violetta Wilk (badminton) – Barcelona’92; Ewa Krause (judo) – Atlanta’96; Wojciech Natusiewicz (podnoszenie ciężarów) – Atlanta’96; Marcin Dąbrowski (zapasy) – Sydney’2000 i Marek Garmulewicz (zapasy) – Ateny’2004.

 Na zakończenie sportowej tematyki należy przypomniec osobe Jozefa Kochana, polskiego działacza sportowego i szachiste. Był on silnie związany z Koszalinem i środowiskiem szachowym. Zmarl tamze 25 lipca 1989 roku. Od 1990 r. w Koszalinie jest rozgrywany coroczny Międzynarodowy Festiwal Szachowy noszacy jego imie.

 Również w swiecie polityki nie brakowalo i nie brakuje koszalinian lub ludzi z Koszalinem w jakis sposób związanych.

 Wincenty Krasko wprawdzie urodzil się na Wileńszczyźnie, ale działał już jako polityk w powojennej Polsce. Zmarl w 1976 roku w Koszalinie, a ciekawostka może być to, ze jego wnukiem jest znany reporter telewizyjny Piotr Krasko.

Silnie związani z Koszalinem byli miedzy innymi: Jerzy Madej, Franciszek Sak, Gabriela Cwojdzinska, Krzysztof Majka czy Ryszard Ulicki. Ten ostatni zajmowal się również poezja i jest znany również w swiatku muzycznym.

O koszalińskich muzkach już wiele zostalo powiedziane, ale nie wszystko. Wracając do nich trzeba przypomniec o wielkiej karierze Kasi Sobczyk, której prawdziwe nazwisko brzmi Kazimiera Sawicka. Piosenkarka muzyki rozrywkowej urodzila się 12 lutego 1945 roku w Tyczynie i była popularna glownie w okresie big bitu. Debiutowala w 1961 roku w Koszalinie jako wokalistka amatorskiego zespolu ‘Bialo-Zieloni’. W latach 1964 – 72 wystepowala występowała grupa ‘Czerwono-Czarni’. Pozniej wyemigrowala do Chicago , gdzie nagrala dwie plyty solowe. W koncu wrocila do Koszalina i tu osiadla.

 Urodzony 15 lutego 1975 roku w Koszalinie Adam Sztaba jest dzis znanym polskim kompozytorem, pianista, dyrygentam i producentem muzycznym.

 11 pazdziernika 2008 roku zmarl nagle w wieku 48 lat Dariusz Siatkowski, reżyser oraz utytułowany aktor teatralny, filmowy i telewizyjny. Zostal pochowany w rodzinnym Koszalinie na cmentarzu przy ulicy Gnieźnieńskiej.

 W krajowych mediach pracuje Beata Pawlikowska. Urodzona 11 czerwca 1965 r. w Koszalinie pisarka, dziennikarka, tlumaczka i fotograf najbardziej znana jest z prowadzenia programu ‘Swiat według blondynki’ w Radio Zet.

 Agata Szymczewska, która urodzila się w Gdańsku, 7 pazdziernika 1985 roku to znana polska skrzypaczka, absolwentka Zespolu Państwowych Szkol Muzycznych im. Grazyny Bacewicz w Koszalinie. Ta sama szkole ukończył Marcin Wasilewski, dzis 34-letni kompozytor i pianista jazzowy, założyciel zespolu ‘Simple Acoustic Trio’.

 Masa ludzi rozpościerała dobre imie Koszalina przez kilka ostatnich setek lat .I z biegiem czasu takich zapewne będzie wiecej.tylko jak duzo i w jakich dziedzinach zycia (?) . Można prognozowac, ze politycy czy ci bardziej utalentowani muzycznie odnajda się w wielkim swiecie, ale trudniej przypuszczac, ze stanie się to w przypadku sportowcow. Pilka nozna poki co jest typowo prowincjonalna; nikt w naszym miescie nie potrafi  dzwinac krolowej gier zespolowych, tak jakby zapomniano, ze futbol to naprawde jedna z lepszych promocji miasta! Inne dyscypliny poza zenska pilka reczna i meska koszywka tez kuleja. O ile w przypadku dziewczyn dzielnie walczących w najwyższej klasie rozgrywkowej należy składać rece do oklaskow, o tyle już koszykarska druzyna meska to raczej twor, który wiecej wspolnego ma z NBA i potezna kasa pompowana w zespol. Sport koszaliński to właściwie termat na osobny rozdzial.

A może Ty tez znasz kogos kto jest lub był z naszym miastem związany, a nie jest znany dla ogolu? Wszak moglem wielu pominąć, wielu tez wcale nie znac, a przeciez mogą być oni dobrze znani w określonej dziedzinie. Zapraszam! Chętnie poznam sylwetki kolejnych potencjalnych znanych koszalinian.